Читать книгу - "Ненормальные - Мишель Фуко"

в рамках серии «Дьявольская библиотека», которую курировал Д.-М. Бурнвиль, был переиздан в 1990 году в Гренобле с приложением эссе Мишеля де Серто, ранее опубликованного в качестве послесловия к изданию переписки Ж.-Ж. Сюрена (Correspondance de J.-J. Surin. Paris, 1966. P. 1721–1748).

14 Ср. сообщение Ж.-Ж. Сюрена: Surin J.-J. Triomphe de lʼamour divin sur les puissances de lʼenfer en la possession de la mère prieure des Ursulines de Loudun et Science expérimentale des choses de lʼautre vie. Avignon, 1828 (réimpr. Grenoble, 1990).

15 Certeau M. de. La Possession de Loudun. P. 47. Ср.: Jeanne des Anges. Autobiographie. P. 83.

16 Ibid. P. 48. Ср.: Jeanne des Anges. Autobiographie. P. 85.

17 Ibid. P. 49. Ср.: Jeanne des Anges. Autobiographie. P. 85.

18 Ibid. P. 70.

19 См. выше, лекция 19 февраля.

20 Tamburinus Th. Methodus expeditae confessionis tum pro confessariis tum pro poenitentibus. Romae, 1645. Мы сверяли текст по изданию: Tamburinus Th. Methodi expeditae confessionis libri quattuor // Opera omnia. II: Expedita moralis explicatio. Venetiae, 1694. P. 373–414.

21 Ibid. P. 392: «Mollities est pollutio volontaria sine coniunctione corporum seu <…> est peccatum contra naturam per quod voluntaria pollutio procuratur, extra concubitum, causa explendae delectationis venereae» (art. 62).

22 Ibid.: «Si quis tarnen, dum se polluit, consentiat vel cogitet morose in aliquam aliam speciem – verbi gratia: in adulterium, incestum – contrahit eandem malitiam, quam cogitât, adeoque confitendam» (art. 62).

23 Ibid.: «Inanimatum instrumentum quo quis se polluat non facit mutationem speciei» (art. 63).

24 Ibid.: «Dixi inanimato [instrumento], nam si animato, ut si manibus alterius fiat, iam nunc subdo» (art. 63).

25 Ibid.: «Si quis se pollueret inter brachia, coxendices, os feminae vel viri, cum id regulariter procedat ex affectu personae seu concubitus cum illa, est sine dubio specialiter explicandum, quia non est mera pollutio, sed copula inchoata» (art. 64).

26 Ibid.: «Non tarnen credo necessarium esse explicandas peculiares partes corporis, nisi sit affectus aliquis particularis – verbis gratia: ad partes praepostera, ob sodomiam <…>. Illa maior delectatio quae in una ex partibus quaeritur non trascendit speciem malitiae quae est in alia» (art. 64).

27 Ibid.: «Sodomia – et quidem perfecta – est concubitus ad sexum non debitum, ut vir cum viro, femina cum femina» (art. 67); «Concubitus viri cum femina in vase prepostero est sodomia imperfecta» (art. 67); «Concubitus est copula carnalis carnalis consummata: naturalis si sit in vase debito; innaturalis si sit in loco seu vase non debito» (art. 67); «Sed hic est quaestio: quando mutua procuratio pollutionis inter mares vel inter feminas debeat dici mollities, quando sodomia» (art. 68); «Respondeo: quando ex affectu ad personam adest concubitus, si sit inter indebitum sexum, hoc est inter virum et virum, feminam et feminam, tunc est sodomia» (art. 68); «Quando vero est mutua pollutio absque concubitu, sed solum ad explendam libidinem est mollities» (art. 68).

28 Ibid.: «Hic si duo mares commisceant corpora et moveantur ad procurandum pollutionem, vel quandoeunque se tangant impudice, ex affectu indebiti sexus, ita ut effusio seminis vel sit intra vas praeposterum, vel etiam extra, puto esse sodomiam» (art. 69).

29 Ibid.: «Sed si ipsae feminae commisceant corpora ex affectu solum se polluendi – id est explendae libidinis – est mollities» (art. 69).

30 Ibid.: «Si [ipsae feminae commisceant corpora] ex affectu ad indebitum sexum est sodomia» (art. 69).

31 Ibid.: «Sed quid dicendum si quis se polluat inter caeteras partes feminae (coxendices, brachia)? Respondeo: Si primo sit concubitus ex affectu ad personam ipsam, sexumque femineum, est copula fornicaria, sive adulterina, sive incestuosa, iuxta conditionem personae, atque adeo est aperiendus. Si secundo sit concubitus ex affectu ad praeposteras partes est sodomia imperfect <…> ac similiter aperiendus. Si tertio denique sit sine concubitu, sed mere ad explendam libidinem, est mollities» (art. 74).

32 Ibid. В первом случае («effusio intra vas praeposterum») имеет место совершенная содомия, а во втором случае («effusio extra vas praeposterum») – несовершенная: «Quia, quamvis tunc non sit copula, tarnen per ilium concubitum est affectus venereus ad indebitum sexum, qui proprie constituit sodomiam. Nam coeterum, sive semen effundatur intra, sive extra, semper aeque in loco non suo dispergitur. Locus enim praeposterus videtur materialiter se habere in sodomia. Sed formaliter eius essentia sumitur ex motivo, scilicet ex concubitu cum affectu ad indebitum sexum. Confirmo [предыдущий тезис] quia femina cum femina non alio modo commiscetur nisi per dictum concubitim cum effusione seminis et non intra vas praeposteram. Inter illas enim non potest esse copula proprie» (art. 69); «Sodomiam imperfectam, quam alii vocant innaturalem concumbendi modum, est peccatum contra naturam, per quod vir cum femina concumbit extra vas naturale. Est species distincta a sodomia perfecta. Adeoque speciatim in confessione exprimenda. Perfecta enim procedit ex affectu ad indebitum sexum. Haec vero procedit non ex affectu ad indebitum sexum, sed licet ad indebitum tarnen ad partem innaturalem» (art. 74).

33 Это общее правило, обнаруживающееся во многих средневековых трудах по каноническому праву. Согласно «Interrogationes in confessione» А. де клавазио, «Quod stet [кающийся] facie versa lateri confessons (si est mulier vel iuvenis) et non permittas quod aspiciat in faciem tuam, quia multi propter hoc corruerunt» (Summa angelica de casibus conscientae / cum additionibus I. Ungarelli. Venetiis, 1582. P. 678). Ср.: Lea H. Ch. A History of Auricular Confession… I. P. 379.

34 Tamburinus Th. Methodus expeditae confessionis… P. 392. Тамбурини в своем рассуждении о сдержанности основывается на понятии prudentia, взятом у В. Филиуччи (Filliucius V. Moralium quaestionum de christianis officiis et casibus conscientiae ad formam cursus qui praelegi solet in collegio romano societatis Iesu tomus primus. Ludguni, 1626. P. 221–222).

35 Под Concilium romanum, или Concilium lateranense, 1725 года следует понимать синод местных епископов Италии, созванный Бенедиктом XIII. Ср.: Pastor L. von. Geschichte der Päpste. XV. Freiburg im Brisgau, 1930. S. 507–508.

36 См.: Guerber J. Le Ralliement du clergé français à la morale liguorienne. Rome, 1973.

37 Liguory A.-M. de. Le Conservateur des jeunes gens… P. 5.

38 Liguori A. de. Praxis confessarii… P. 140–141 (art. 89).

39